Het laatste gevecht van Jules Laforce
12 oktober 1944 begon in stilte.
Acht mannen meldden zich voor een operatie waarvan niemand de draagwijdte volledig kon inschatten. Ze controleerden hun wapens, vulden hun zakken met munitie en granaten, en wachtten. Er werd weinig gesproken. In die geladen rust nam ieder nog een laatste moment voor zichzelf — een sigaret, een gedachte, misschien een voorgevoel.
Jules Laforce was één van hen. In ganzenpas trokken ze langs het struikgewas richting de kanaaldijk. Om de vijftig meter spreidden ze zich uit, namen positie in en losten schoten — testend, zoekend naar reactie van de vijand. Maar het bleef stil. Geen antwoord. Geen beweging. Alsof de Duitsers verdwenen waren. Na meerdere verkenningen keerden ze terug. Het leek veilig. Maar oorlog bedriegt.
Later die nacht, rond drie uur, vertrok de groep opnieuw. Deze keer dichter bij het kanaal, dichter bij gevaar. Opnieuw bleef het stil. Tegen half vijf waren ze terug in het kantonnement. Het leek alsof de opdracht zonder incidenten zou eindigen.
Tegen zonsopgang begonnen ze aan wat hun laatste verplaatsing zou worden. Ze bereikten de kanaaldijk ongehinderd. De opdracht was duidelijk: de overkant observeren en bij contact onmiddellijk vuur openen. De mannen namen hun posities in. Loopgraven bleken verlaten. Het gaf een vals gevoel van controle.
Toen, bij het terugkeren — nog geen 150 meter van hun vertrekpunt — brak de hel los. Plotseling geweervuur. Daarna het ratelen van automatische wapens. De vijand zat verborgen, ingegraven in mitrailleurstellingen en loopgraven aan de overzijde. Wat eerst verlaten leek, was een hinderlaag. In de chaos zocht iedereen dekking. Mannen sprongen, doken, renden. Sommigen werden meteen geraakt.
Jules Laforce probeerde de open ruimte over te steken om zich bij zijn kameraden te voegen. Hij zette aan tot een sprong — maar aarzelde een fractie van een seconde. Het was genoeg. Een kogel trof hem in de borst. Hij viel neer, zwaar getroffen, als een zak in het zand.
Toch lieten zijn kameraden hem niet achter. Onder vijandelijk vuur bereikten ze hem en sleepten hem naar een mitrailleurput. Daar rukten ze zijn uniform open. De kogel was door zijn borst gegaan, door de long, vlak langs het hart. Ze legden een noodverband aan. Een dokter werd geroepen. Een brancard werd aangevraagd. Maar het mocht niet baten. Een kwartier later stierf Jules Laforce.
Zijn laatste woorden gingen naar zijn vader — een politiek gevangene in Duitsland — en naar het leven dat hij nooit zou kennen: het kind dat binnenkort geboren zou worden, en dat hij nooit zou zien.
Hij was 23 jaar oud. Geboren in Gent op 11 januari 1921, vrijwilliger bij de geheime dienst, echtgenoot van Marcella Chau. Een man die, volgens zijn bidprent, niet sprak over vaderlandsliefde — maar haar bewees met daden.
Die ochtend verloor zijn peloton meer dan een kameraad. Ze verloren een stille kracht, een trouwe vriend, iemand die al sinds september onafgebroken gevaarlijke opdrachten had uitgevoerd. Terwijl de strijd verderging en sluipschutterskogels nog rond hun oren floten, droegen ze hem weg van de dijk. Zijn oorlog eindigde daar, aan het kanaal van Moerkerke. Maar zijn naam bleef.
Bidprent van Jules Laforce dat zich in m’n collectie bevind.
